Beyazsevgi Forum Sitesi

Gebelikte oluÅŸabilen en ciddi sorunlardan biridir
     Halk arasında ‘gebelik zehirlenmesi, albumin hastalığı’  olarak ta bilinen  Preeklampsi , annede yüksek tansiyon, ödem ve idrarda  bir protein olan albumin’in artışı ile kendini gösterir.Bu tabloya sara hastalığındaki gibi kasılma nöbetleri de eklendiÄŸinde  Eklampsi adını alır.

     Genel olarak gebelikte yüksek tansiyon ;
  Preeklampsi
  Kronik hipertansiyon
  Kronik hipertansiyon üzerine yerleÅŸmiÅŸ preeklampsi     
olmak üzere üç grupta incelenir.Preeklampsi 20. gebelik haftasından sonra ortaya çıkar ve mutlaka albuminüri (idrarla albumin atılmasında artış)  ile birliktedir.Kronik hipertansiyon gebeliÄŸin 20. haftasından önce de varolan hipertansiyondur.Böyle bir hastada 20. haftadan sonra klasik preeklampsi tablosunun yerleÅŸmesi durumunda da  Kronik hipertansiyon üzerine yerleÅŸmiÅŸ  preeklampsi  tanısı koyulur.

     Farklı adlarla anılsa da her üç tabloda da belirgin riskler söz konusudur.Preeklampside sorun kılcal damarlarda kan akımına karşı  artmış dirençtir. Bu nedenle Bu ÅŸekilde dolaşımdaki kanın sıvı kısmı damarlardan doku arasına kaçarak ödemi oluÅŸturur.Vücutta belirgin ödeme raÄŸmen damar içindeki sıvı azdır ve bu durum bebeÄŸe oksijen ve besin taşınmasını zorlaÅŸtırır. Hipertansiyon ve albuminürinin  derecesi, ve bazı diÄŸer faktörler göz önüne alınarak preeklampsi  hafif ve ÅŸiddetli preeklampsi olmak üzere iki farklı ÅŸekilde ele alınır. Ağır preeklampside olaya karaciÄŸer ,börek,beyin ,pıhtılÅŸma sistemi  ve diÄŸer tüm organlarda da fonksiyon bozuklukları hızlı bir ÅŸekilde geliÅŸebilir ve kısa sürede hasta belirgin ÅŸekilde ağırlaÅŸabilir.

     Preeklampsi olasılığının arttığı durumlar ;
                Anne yaşının 20 nin altında ya da 35 in üzerinde olması
                Düşük sosyoekonomik düzey 
                Ä°lk gebelik ya da  dördüncü gebelik ve ötesi
                ÇoÄŸul gebelik
                Polihidramnios
                Fetal hidrops(farklı nedenlerle bebeÄŸin tüm vücut boÅŸlularının sıvıyla dolması )
                Kronik hipertansiyon
                Ä°yi kontrol edilmememiÅŸ ÅŸeker hastalığı 
                Obesite (Vücut kitle indeksinin 30 un üzerinde olması)
   
      Preeklampsi sinsi seyredebilen ciddi bir hastalıktır.Çok ileri safhalara dek dikkat çekmeyebilir. Gebelikte düzenli tansiyon ölçülmesi bu açıdan son derece önemlidir.Her muayenede ultrasonografi kesinlikle tıbbi bir gereklilik deÄŸildir ama tansiyon mutlaka ölçülmelidir.Kontrollerin ayda bir yapıldığı dönemde kontroller dışında da fırsat bulduÄŸunda tansiyon kontrolü yapılmasında yarar vardır.

      Tansiyon ölçerken bazı detaylara özen gösterilmesinde fayda vardır.HerÅŸeyden önce tansiyonu ölçülecek kiÅŸi en az  5 dakika kadar dinlenmiÅŸ olmalıdır. Genelde saÄŸ koldan ölçüm yapılması tercih edilir.Sol kolda kan basıncı saÄŸa göre biraz daha düşüktür.Gebelikte meydana gelen deÄŸiÅŸiklikler nedeniyle özellikle diastolik (küçük)  tansiyonu ölçmek zordur.(Bazan bu deÄŸerin  0 ‘ a dek  düştüğü sanılabilir) .Bu nedenle gebelerde kan basıncı ölçümü  deneyimli biri tarafından yapılmalıdır.Bilekten kan basıncı ölçen elektronik aletlerden hatalı sonuçlar elde edilebilse de klasik tansiyon aletlerini kullanmakta zorlanan ve kan basıncı takibi önerilen anne adayları tarafından kullanılabilir.       
      GebeliÄŸin 20. haftasından sonra kısa sürede hızlı kilo artışı, dizin alt kısmında bacağın ön yüsünde sertçe hissedebildiÄŸiniz tibia kemiÄŸinin üzerine parmağınızla bastırdığınızda hemen geçmeyen çukurluk fark etmeniz ödem iÅŸaretidir.Ödem çoÄŸu kez preeklampsinin üç temel bulgusundan ilk ortaya çıkandır.Böyle bir deÄŸiÅŸim fark ettiÄŸinizde mutlaka doktorunuzla mutlaka iletiÅŸim kurun.

      Preeklampsi şüphesinde anne adayından tam idrar tetkiki istnenir.Ä°drarda albumin miktarının kabul edilen sınırın üzerinde olması beraberinde kan basıncı artışı ve ödem de bulunduÄŸunda preeklampsi tanısı koymak için yeterlidir.

      Vakaların çoÄŸu hafif preeklampsi kategorisinde yeralır. Kan basıncının 160/100mmHg nın üzerinde olması, idrarda belli miktardan fazla albumin bulunması,görme bozuklukları ,karın aÄŸrısı ve diÄŸer bazı bulguların varığında  ise ‘’Ağır Preeklampsi’’ söz konusudur .Ağır preeklampsi kesinlikle hastanede yatmayı bazen de yoÄŸun bakımı gerektiren bir durumdur. Vakaların çoÄŸu hafif preeklampsi kategorisinde yeralır. Kan basıncının 160/100mmHg nın üzerinde olması, idrarda belli miktardan fazla albumin bulunması,görme bozuklukları ,karın aÄŸrısı ve diÄŸer bazı bulguların varığında  ise ‘’Ağır Preeklampsi’’ söz konusudur .Ağır preeklampsi kesinlikle hastanede yatmayı bazen de yoÄŸun bakımı gerektiren bir durumdur.

      Ağır preeklampsi zemininde geliÅŸen ve anne için ciddi tehlike oluÅŸturanbir tablo da  HELLP sendromudur. Annenin karaciÄŸer   fonksiyonlarında ozulma ,alyuvarların parçalanması ve trombosit (kan pıhtılaÅŸmasında temel rol oynayan ufak hücreler) sayısında ciddi azalmayla birliktedir.Tüm sistemlerin etkilenebileceÄŸi ve önemli oranda hayati tehlike arzeden bir durumdur.

      Preeklampsi tablosuna sara nöbeti tarzında tüm vücudu tutan kasılma nöbetlerinin eklenmesi ile  Eklampsi ortaya çıkar.Her eklampsi nöbeti hem anne hem de bebek için ciddi tehlike oluÅŸturur ve mutlaka engellenmelidir.

      Preeklampsi tedavisi hastalığın ÅŸiddetine ve gebelik haftasına göre deÄŸiÅŸse de gerçek anlamda tek tedavi doÄŸumun gerçekleÅŸtirilmesidir.Hafif preeklampsi durumunda  erken doÄŸumun bebeÄŸe getirdiÄŸi risklerle gebeliÄŸin devam ettirilmesi durumundaki olası  riskler karşılaÅŸtırılarak karar verilir.Hastalığın seyri çok deÄŸiÅŸken olabileceÄŸinden yakın izlem son derece önemlidir.Hem annenin hem de bebeÄŸin durumu çok yakından izlenir.Anneye yatak istirahati verilir ,yakın kan basıncı takibi ve gerekli laboratuar tetkikleri yapılır.BebeÄŸin iyilik durumu bebek hareketlerinin takibi,non stres test ya da ultrasonografi ile çok sıkı takip edilir.Erken doÄŸum gerekebileceÄŸi göz önüne tutularak bebeÄŸin akciÄŸer geliÅŸimini hızlandıran ‘kortikosteroid’ tedavisi uygulanır.

      37. gebelik haftasından sonra tüm preeklampsi hastaları için doÄŸum kesin olarak gereklidir. GebeliÄŸin daha fazla uzatılması akciÄŸer geliÅŸimi tamamlanmış ve dış dünyaya uyum saÄŸlamakta zorlanmayacak bir bebeÄŸin anne karnında riske atılması anlamına gelir.Risk aynı zamanda anne adayı için de geçerlidir.Hafif preeklampsi vakaları da zaman içinde bazen çok hızlı olarak ağır preeklampsiye dönüşebilir.